Bilekler Risk Altında: Bir Dövüş Sanatçısının Bilek Yaralanmalarına Dair Rehberi

Bileğin güç aktarımında, kilitlemede, kavramada ve kavramadan kurtulmada ne kadar önemli olduğunu düşündüğünüzde, eklemin fizyolojik sınırlarını bilmek faydalıdır. Ve en kötü senaryo gerçekleştiğinde, bilek kırıldığında ne bekleyeceğinizi bilmek yararlıdır.

Öncelikle anatomiye bakalım. El bileği eklemi birçok hareket derecesine izin verecek şekilde tasarlanmıştır: fleksiyon, ekstansiyon, radyal ve ulnar sapma, supinasyon (avuç içini yukarı çevirme) ve pronasyon (avuç içini aşağı çevirme). Distal radius ve ulna, el bileği kemiğini oluşturur ve bağlar aracılığıyla el (karpal) kemiklerine bağlanır. Distal radius ve ulna ayrıca bağlar aracılığıyla birbirine de bağlıdır.

El bileği kırıklarından bahsettiğimizde, distal radius ve/veya ulna kemiğinin metafiz bölgesinde, yani kemiğin genişlemiş bölgesinde meydana gelen kırıklardan bahsediyoruz. Çocuklarda, el bileği kemiğindeki bir yaralanma, iskelet yapıları henüz olgunlaşmadığı için büyüme plağında hasara yol açabilir. Çocuklar ayrıca, kemiğin sadece bir tarafının kırıldığı kısmi kırıklar da yaşayabilirler. Genç dövüş sanatçıları arasında sık görülen bir diğer yaralanma ise, distal radiusa uygulanan sıkıştırma yükü sonucu oluşan bükülme kırığıdır. Ve elbette, çocuklar da yetişkinler gibi tam kırıklar geçirebilirler.

Tecrübeli bir dövüş sanatçısı için bilek kırığı ya yer değiştirmiş ya da yer değiştirmemiş olabilir ve distal radius ve/veya ulna kemiğini içerir. "Yer değiştirmiş" demek, kırık iki parça arasında pozisyonda bir kayma olduğu anlamına gelir. "Yer değiştirmemiş" ise herhangi bir hareket veya kayma olmadığı anlamına gelir.

Yerinden oynamamış kırıklar ameliyatsız olarak tedavi edilir. Bilek, sağlam bir atel veya alçı ile hareketsiz hale getirilir. Yaralanmanın iyileşmesi genellikle dört ila altı hafta sürer.

El bileği kırığı yerinden oynadığında, kemiklerin doğru şekilde hizalanması için genellikle redüksiyon işlemi gerekir. El bileğinin yeterli hizaya getirilmesi önemlidir çünkü eğer eğri bir pozisyonda iyileşirse, gelecekte sorunlara yol açacaktır. Bu sorunlar arasında ağrı, sertlik ve kavrama gücünde azalma yer alabilir.

El bileği yaralanması geçirdiğinizde, tıbbi değerlendirme röntgen çekimini içerecektir. Yerinden oynamış bir kırık için redüksiyon gerekiyorsa, işlemin kalitesini değerlendirmek için redüksiyondan sonra başka bir röntgen çekilecektir. Hizalama kabul edilebilir ise, yaralanma alçıya alınabilir ve yakından takip edilebilir. Bir sonraki kontrol randevusunda, alçıya alınmasına rağmen el bileği kemikleri tekrar yerinden oynamışsa, ameliyat gerekecektir.

Dengesiz bilek kırıkları (alçıyla bilek hizasının korunamadığı kırıklar) için büyük olasılıkla ameliyat önerilecektir. Ameliyat kararı verilirken hastanın yaşı, aktivite düzeyi ve genel sağlık durumu gibi faktörler dikkate alınmalıdır.

Ameliyat sonrası süreç de kişiye özel olarak planlanmalıdır. Kemik kalitesi iyi ve fiksasyon sağlam ise, erken dönemde hareket açıklığı egzersizlerine başlanabilir. Kemik yumuşak ve fiksasyon şüpheli ise, kırık yer değiştirmesinin daha da artması riskini en aza indirmek için tedaviye daha geç başlanabilir.

El bileği kırığından kurtulmak için gereken terapiyi uygulamak çaba gerektirir. Bu gerçekleştiğinde bile, eklem sertleşebilir ve hareket kabiliyetini, gücü ve temel işlevselliği geri kazanmak aylar sürebilir. Kırık şiddetliyse ve/veya tedavi optimal değilse, eskiden sahip olduğunuz tüm hareket kabiliyetini, gücü ve işlevselliği geri kazanamama ihtimaliniz vardır. Bu nedenle, kırık içerebilecek bir el bileği yaralanması geçirdiğinizde mutlaka tıbbi yardım almanız çok önemlidir.